İyi Huylu Prostat Büyümesi (Bening Prostat Hiperplazisi)

Prostat, erkeklerde idrar kesesinin altında bulunan ve üretra denilen idrar kanalını saran bir bezdir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi (Bening Prostat Hiperplazisi)

Prostat Nedir?

Prostat, erkeklerde idrar kesesinin altında bulunan ve üretra denilen idrar kanalını saran bir bezdir. Yetişkin bir erkekte prostat 18-20 gram ağırlığındadır. Prostat salgı bezinin görevi meniyi oluşturan sıvının bir kısmını sağlamaktadır.

Prostat Büyümesi Nedir?

Prostat 30’lu yaşlardan itibaren giderek büyümeye başlar.  Yaşla beraber  prostat büyümeye devam etmesine rağmen ileri yaşlar dışında prostatın bu büyümesi çoğu erkekte önemli sıkıntılara neden olmaz. Özellikle prostatın iç kısmı büyüyerek idrar yoluna baskı yaparak ve tıkayarak idrar akışını engelleyebilir. Tıkanıklığın derecesine göre hastanın şikayetleri değişmektedir.

Bu duruma iyi huylu prostat büyümesi veya medikal adıyla BPH (benign prostat hiperplazisi) denmektedir. Ancak 60'lı yaşlarda erkeklerin yarısından fazlasında, 80'li yaşlarda ise %90'ında BPH nedeniyle belirtiler görüldüğü bildirilmektedir. BPH ile prostat kanseri farklı hastalıklardır. BPH prostat kanserine dönüşmez, fakat prostat kanseri ile birlikte olabilir. Ayırıcı tanı mutlaka yapılmalıdır.

Hastaların şikayetleri 2 ana grupta değerlendirilir:

İrritatif semptomlar

Sık idrara çıkma(gündüz ve gece)

Aniden ve kuvvetli idrar yapma isteği

İdrar yapma hissi oluştuğunda idrar kaçırma

İdrar yaparken yanma olması

Obstrüktif semptomlar

İdrar akım hızının ve idrar kalınlığının azalması

İdrarı başlatmakta güçlük

Kesik kesik ve çatallı idrar yapma

İdrarın sonunda damlama

İdrarı tam boşaltamama hissi

İdrarı yaparken ıkınma ihtiyacı hissetme

İdrar yakınmaları BPH’ne özgü yakınmalar olmayıp, aynı yakınmalar prostat kanserine bağlı olarak da olabilir. BPH prostat kanseri ile birlikte bulunabilir. Bu nedenle mutlaka prostat kanseri ayırıcı tanısı yapılmalıdır.

BPH’nın komplikasyonları

İdrar retansiyonu(İdrar yapamama): İdrar yolu tam olarak tıkanır ve hasta idrar yapamaz. Buna bağlı olarak karın alt bölgede şiddetli ağrı oluşur. İdrar yolundan bir sonda takılarak idrar kesesinde biriken idrar boşaltılmalıdır.

Üriner sistem enfeksiyonu: BPH’ya bağlı olarak idrarın mesanede kalması sonucu iltihap oluşabilir. Bu durumda hastada idrarda şiddetli yanma ve yüksek ateş oluşabilir.

Mesane dekompesasyonu: Prostatın idrar yolunu tıkamasına bağlı olarak tam boşalamayan idrar kesesi giderek genişler, zayıflar ve zamanla kasılma yeteneğini kaybedebilir. İdrar kesesinin kasılma gücünü kaybetmesi içeride sürekli artık idrar kalmasına neden olur. Bazen ameliyat yapılsa bile bu bozukluk düzelmeyebilir.

Mesane taşları: Mesane de tıkanıklık nedeniyle biriken idrar iltihaba ve minerallerin çökmesiyle mesane taşlarına yol açabilir.

Böbrek yetmezliği(Akut veya kronik) : BPH’ya bağlı oluşan üriner sistem enfeksiyonlarında üst sistem böbrekler etkilenerek böbrek yetmezliğine kadar giden komplikasyonlar oluşabilir.  Diğer yandan prostatı oluşturduğu tıkanıklığa bağlı olarak mesanede bağlı basınç artışı ve içeride sürekli artık idrar kalması nedeniyle zamanla böbreklerde  genişleme ve buna bağlı böbrek işlev bozuklukları oluşabilir. Ender de olsa bazı hastalarda böbrek yetmezliği ortaya çıkabilir.

Hematüri(İdrardan kan gelmesi): BPH’nın oluşturduğu tıkanıklık, enfeksiyon ve mesane taşları sonucu idrardan kan gelebilir. Hematüri sonda takılmasını veya operasyonu gerektirebilir.

Bu komplikasyonlar bir veya birden fazlasının oluştuğu hastalarda ameliyat gerekmektedir.

Prostatın değerlendirmesinde şu teşhis yöntemleri uygulanır.

1. Parmakla Rektal Muayene(PRM): Prostatın büyüklüğü, şeklini ve kıvamı değerlendirilir.

2. Serumda PSA (total ve serbest PSA)  testi: Kan düzeylerinin yükselmesi enfeksiyonlarda olabildiği gibi prostat kanserinde de olmaktadır.

3. Kreatinin ve üre düzeyleri: Serum kreatinin ve üre düzeyi ileri düzeydeki prostat hastalarında artabilir.

4. İdrar analizi: İdrar analizinde iltihap hücrelerinin bulunması veya kan hücrelerinin bulunması halinde buna yol açan başka bir hastalığın varlığı gözönüne alınmalıdır.(Üriner sistem enfeksiyonu, Üreter  taşları, Mesane tümörleri gibi)

5. İdrar akım hızı ölçümü(Üroflowmetre): Prostatın idrar yolunu tıkamasına bağlı olarak idrar akımında azalma ve idrar yapma süresinde uzama görülecektir. Bu testin değerlendirilmesi için 150ml idrar yapılması gerekmektedir.

6. Ultrasonografik inceleme : Prostatın büyüklüğü, yapısı, mesanede taş, tümör varlığı ve böbreklerin yapısı hakkında bilgi alınabilir.

7. Semptom skor sorgulaması: IPSS denilen bir sorgulama sistemi ile hastaların yakınmalarının derecesi hakkında bilgi sahibi olunabilir.

8. Postmiksiyonel rezidüel idrar (PMR) tayini

İdrar yaptıktan sonra idrar kesesinde kalan idrar miktarının saptanmasıdır. 

9. Ürodinami(Basınç-Akım )çalışması

Bu inceleme ile hastanın yakınmalarının idrar kesesinin kasılma bozukluklarından ve/veya prostatın yaptığı tıkanıklıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı anlaşılır.

10. Sistoüretroskopi : Prostatın idrar yollarını ne ölçüde tıkadığını anlamak ve prostat büyümesi dışında idrar yollarında mevcut diğer bir hastalığı saptamak amacıyla idrar yolundan sistoskop denilen aletle girilerek bu bölgelerin gözle görülerek değerlendirilmesi yapılabilir.

Tedavi Seçenekleri:

BPH tedavisi medikal ve cerrahi tedavi olarak ayrılmaktadır. Cerrahi tedaviden kaçılamayacağı durumlar haricinde medikal tedavi ilk seçenek olarak gözönünde bulundurulmalıdır. Medikal tedaviden beklenen sonuç alınamıyorsa ya da tedaviye rağmen iyileşmiş olan belirtiler zamanla tekrar meydana geliyorsa artık farklı tedavi alternatifleri gündeme gelmelidir.

A)Medikal tedavi:

Alfa-blokerler(Tamsulosin,Alfuzosin,Terazosin,Doksazosin): Mesane boynu ve prostatta yer alan düz kas yapılarını gevşeterek idrar kanalının genişlemesini sağlarlar.

5-Alfa redüktaz inhibitörler(Finasterid,Dutasterid)i: Testosteronun aktif hali olan dihidrotestosteron’a (DHT) dönüşümünü engelleyerek etki ederler. Bu yolla prostatın belirli oranda küçülmesini sağladıkları bildirilmektedir.

Fitoterapi(Sabal ekstresi – Saw Palmetto): Sabal ekstresi bitkisel kökenli bir ilaç olup, prostat içindeki iltihaplanmayı ve prostatın büyümesindeki faktörleri engelleyerek prostat üzerinde rahatlatıcı etki gösterir

B)Cerrahi Tedavi:


Hastaya idrar yapmama nedeniyle sonda takıldığı durumlarda

Tekrarlayan idrar kanamaları varlığında,

Tekrarlayan idrar yolu infeksiyonları varlığında

Mesane taşı varlığında,

Üst üriner sistem yani böbrek hasarının oluştuğu hastalarda direkt cerrahi tedavi önerilmektedir.

Medikal tedavinin yeterli gelmediği durumlarda artık girişimsel tedavi alternatifleri gündeme gelmelidir. Cerrahi tedavi açık veya TUR denen transüretral yolla olmak üzere 2 yolla yapılabilir. Transüretral (TUR) yolla yapılan operasyonda çeşitli enerji kaynakları kullanılabilir. Buna bağlı olarak operasyon isimlendirilir.

1.TUR-Prostat (Monopolar, bipolar ve Plazmakinetik yöntemi): İyi huylu prostat büyümesinin (BPH)cerrahi tedavisinde en sık uygulanan yöntemdir. Operasyon genel veya spinal anestezi altında yapılabilir. Operasyon bir optik sistem görüntülerin bir monitöre aktarılarak büyütülmüş görüntüler eşliğinde yapılır. Bu ameliyat sırasında sürekli yıkama sıvısı kullanılması gerekmektedir. Transüretral yolla girilerek prostat enerji kaynakları ile küçük parçalar halinde kesilir ve loop yardımıyla kanamalar durdurulur. İdrar kesesi içerisinde biriken prostat dokuları daha sonra vakum sistemiyle dışarıya çıkartılır. Operasyon sonrası mesaneye idrar yolundan bir kateter konularak 2 gün süreyle bırakılır.

2.Lazer Vaporizasyon veya enükleasyon:
Aynı şekilde transüretral yolla girilerek lazer enerji kaynağı ile prostatın buharlaştırılması ya da prostatın enükleasyonu şeklinde uygulanır.(KTP, Diod, thulium, Holmium)

Greenlight Lazer


Son yıllarda lazer kullanımı tıbbın birçok alanında yaygınlaşmış ve günümüze kadar birçok lazer türleri prostat ameliyatlarında kullanılmıştır. Bu amaçla en son olarak Greenlight (Yeşil Işık) lazer yöntemi kullanılmaktadır. Greenlight lazer prostatektomi veya tıbbi adıyla PVP (Photoselective Vaporizastion of the Prostate) yönteminde kullanılan KTP lazer, yeşil ışık oluşturmakta ve bu nedenle yöntem ‘’Greenlight Prostatektomi’’ olarak anılmaktadır. KTP lazer prostat dokusu tarafından selektif olarak absorbe edilmektedir, yani prostat için seçici bir özelliği vardır. Greenlight lazer enerjisi aslında kandaki hemoglobin tarafından emilmekte ve prostat dokusu ile beraber kan damarlarını da buharlaştırmaktadır. Bu yüzden işlem sırasında kanama yok denecek kadar az görülmektedir.

3.Açık Prostatektomi: Prostat ağırlığı 100-120 gramın üzerindeki prostatlarda ve/veya çok sayıda mesane taşı varlığında uygulanmaktadır.

Minimal invaziv tedaviler

Prostatik stent uygulamaları

Medikal tedavilere cevap vermeyen ve cerrahi tedavi gerektirdiği halde genel durum bozukluğu nedeniyle ameliyat edilemeyecek olan hastalarda uygulanabilir.

Transüretral Mikrodalga Tedavisi(TUMT)

Transüretral mikrodalga tedavisi büyüyen prostat dokusunu küçültmek amacıyla kullanılan bir yöntemdir.
 

4.12.2012 - 11722

Op.Dr. Murad Çeltik




Yazarın Yazdığı Tüm Makaleler
Yazarın Yazdığı Tüm Makaleler İçin Tıklayınız.
İlgili Diğer Yazılar
Elinizi doğru yıkıyor musunuz
Elinizi doğru yıkıyor musunuz
Kalp Ameliyatında "Küçük Kesi" Konforu
Kalp Ameliyatında "Küçük Kesi" Konforu
Ramazanda Dişler 7 Saatte 3 Kez Fırçalanmalı
Ramazanda Dişler 7 Saatte 3 Kez Fırçalanmalı
Kemik Erimesi, Önlemler Alındığında Tedavi Edilebilir
Kemik Erimesi, Önlemler Alındığında Tedavi Edilebilir
Doğum Sonrası Kısa Sürede Forma Girmenin Yolları
Doğum Sonrası Kısa Sürede Forma Girmenin Yolları
Konuyla İlgili Sorular
İlgili Forum Konuları
BU SAYFAYI PAYLAŞ Facebook'ta paylaş

SAĞLIK HABERLERİ Tüm Haberler Sağlık Haberleri Rss

FOTO GALERİ Tüm Foto Galeriler
Diş Fırçanızı Karanlık Yerde Tutuyorsanız Dikkat! Tehlike Saçıyor
Diş Fırçanızı Karanlık Yerde Tutuyorsanız Dikkat! Tehlike Saçıyor
Yumurtayı Pişirmeden Önce Yıkamak Ne Kadar Doğru?
Yumurtayı Pişirmeden Önce Yıkamak Ne Kadar Doğru?
Kan Lekeli Yumurta Yenir mi?
Kan Lekeli Yumurta Yenir mi?
Lahana Yapraklarını Göğsünüze Sarın, Faydası İnanılmaz
Lahana Yapraklarını Göğsünüze Sarın, Faydası İnanılmaz

SAĞLIK VİDEOLARI Tüm Videolar
Sağlık Video Bitkiler Sağlıklı Yaşlanmayı Destekliyor
Bitkiler Sağlıklı Yaşlanmayı Destekliyor
Sağlık Video Göziçi İğne Nedir? Neden Yapılır? İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Göziçi İğne Nedir? Neden Yapılır? İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Sağlık Video Yakını Görememe ve Tedavisi İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Yakını Görememe ve Tedavisi İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Sağlık Video Botoks Nedir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Botoks Nedir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi

 

[Hata Bildir]