Menopoz

Tanım:

Menopoz; kadınların hayatındaki fizyolojik bir süreçtir. Ergenlik ile başlayan doğurganlık ve ovaryan fonksiyonlar menopoz ile sonlanır. 40'lı yaşların sonunda menopozal geçiş süreci başlar ve yaklaşık olarak 51-56 yaş arasında menopoz süreci tamamlanır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) menopozu ovaryan (yumurtalık) fonksiyonların kaybı sonucu menstruasyonun (adetlerin) tamamen kesilmesi olarak tanımlar. Menopozal geçiş sürecinde adet aralarının kısalması başta olmak üzere adetlerde düzensizlik meydana gelir. Yumurtalıkların yaşlanması ile azalan östrojen hormonu birçok organ ve sistemi etkiler. Sıcak basması, sıcak tahammülsüzlüğü, uyku bozuklukları, sinirlilik, vulvo vajinal kuruluk, idrar yollarındaki kuruluğa bağlı olarak sık idrara çıkma, idrar kaçırma, cinsel istek azalması, cinsel ilişkide ağrı, cinsel ilişkiden kaçınma gibi klinik yakınmaların yanında kas iskelet sistemi, kardiyovasküler sistem, sinir sistemi de etkilenir.

Hormon Replasman Tedavisi Yararları ve Riskleri

İleri yaştaki menopozlu kadınlarda hormon replasman tedavisi (HRT) koroner kalp hastalığı, meme kanseri ve venöz tromboemboli (kanda pıhtı oluşması) riskinde artış ile ilişkilidir. Ancak meme kanseri riskindeki artış 5 yıldan daha uzun süre kullanım ile ilişkili olabileceği kabul edilir. 10 yıldan daha uzun süre kullanımında ise yumurtalık kanseri ile ilişkili olabileceği kabul edilir. Bunların aksine uzun dönem kullanımlarda kemik mineral yoğunluğunda artış (kemik erimesine karşı koruyucu), kemik erimesine bağlı kemik kırıklarında azalma ve kolorektal kanser riskinde azalma ile ilişkili olabileceği kabul edilir.

HRT cilt altı yolla, ağızdan, cilt üzerine yapıştırılarak; sadece östrojen ya da östrojen ve progesteron beraber verilebilir. Uterusu (rahmi) olan hastalarda östrojen ve progesteron kombinasyonu uterusu olmayan kadınlarda sadece östrojen verilebilir. Ancak hormon tedavisinin uzun dönem kullanımı ile tromboembolik olaylar, koroner olaylar (kalbi besleyen damarlar ile ilgili olaylar), safra kesesi problemleri ve meme kanseri riskinde artış bildirilmiştir.

Menopozda hormon tedavisi risk ve fayda dengesi düşünülerek hastaya özel bireyselleştirilmiş şekilde başlanmalıdır ve hastaya ile olası riskler anlatılmalıdır. Kullanılacak olan ilacın tipi, uygulama şekli ve süresi hastaya göre belirlenmelidir. Günümüzde hormon tedavisi; vazomotor semptomlar( sıcak basması), vulvuo-ajinal atrofi yakınmaları (cinsel ilişkide ağrı, zorlanma, vajinada incelme) ve osteoporozon (kemik erimesi) önlenmesinde önerilir. Hormon tedavisi başlanan kadınlarda tedaviye gereksinimi 6-12 aylıklık aralar ile tekrar değerlendirilmelidir. Güncel klavuz bilgileri ışığında hasta ile tekrar tedavinin yarar ve olası zararları görüşülmelidir. Kemik erimesi için uzun süreli tedaviler daha çok kemiğe özgü ilaçlar ile yapılmalıdır. Hormon tedavisi için her hasta uygun değildir. Aşağıdaki durumların varlığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Östrojen tedavisinin uygun olmadığı durumlar;

1-Kesin tanı konulamamış olan vajinal kanamalar

2-Bilinen ya da şüpheli meme kanseri varlığı

3-Östrojene bağımlı kesin ya da şüpheli kanser varlığı

4-Geçirilmiş ya da var olan tromboemboli (damarlarda pıhtı olması)

5-Aktif karaciğer hastalığı varlığı

6-Östrojen preperatlarına bilinen allerji durumu

7-Bilinen ya da kuşkulu gebelik durumu

Östrojen tedavisinin dikkatli kullanılması gereken durumlar

1-Demans (bunama)

2-Safra kesesi hastalıkları

3-Hipertrigliseridemi

4-Hipotroidi

5-Kolestatik sarılık

6-Kalp ya da böbrek fonksiyon bozukluğuna bağlı ödem varlığı

7-Ciddi hipokalsemi

8-Endometriozis öyküsü

9-Hepatik hemanjiomlar

Menapoza Özgü Durumların Tedavisi

Vazomotor Yakınmalar:

Menopozal geçiş dönemindeki en sık yakınma; sıcak basmaları olarak bilinen vazomotor semptomlardır. Menopoz sonrası kadınların %50- %85'inde görülürken kadınların %25'inde ciddi problemlere neden olur. Letarji, uyku bozukluğu ve depresif yakınmalara yol açabilir. Vazomotor semptomlar ve uyku bozukluları için en etki tedavi uygun hastalar için hormon tedavisidir. Bunun yanında bazı antidepresif ilaçlar, akupunktur, fito östrojenler (soya ürünleri, keten tohumu, kırmızı yonca, siyah yılan otu), E vitamini kullanımı, kilo verme, sigarayı bırakma, meditasyon, doğru nefes egzersizleri vazomotor semptomların tedavileri için alternatif yöntemlerdir.

Osteoporoz:

50 yaş üstü ve patolojik kırık bakımından risk faktörü bulunduran kadınlar ve 65 yaş üstü olan kadınlar kemik dansitometri ile değerlendirilimelidir. Osteoporozun değerlendirilip tedavi edilmesi bu işin uzmanları ile yapılmalıdır.

Vulvo Vajinal Atrofi:

Menopoz ile beraber östrojen düzeyinin azalması ciltte olduğu gibi vajinal mukozada da incelme yapar ve cinsel ilişkide ağrıya (disparoni) neden olur. Verilen vajinal ya da sistemik östrojen tedavisi ile disparoni rahatlatılabilir. Östrojen dışında bazı kayganlaştırıclar da kullanılabilir. Son zamanlarda genital lazer uygulamalarının gelişmesi ile beraber vajina mukozanın yeniden yapılandırılması sağlanarak vajinal kuruluk hissi giderilebilir.

Ürogenital Atrofi:

Östrojen düzeyinin azalması üretra (İdrarın mesaneden dışarı aktığı küçük boru) mukozasında kısalma incelme yapması; hem idrarda yanma hem de idrar kaçırmaya yol açabilir. Östrojen tedavisi ile düzelme olabilir.

Tüm bilgiler en güncel kaynaklardan elde edilerek hazırlanmakta olup yanlızca bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tıbbi olarak herhangi bir hastalığa tanı koymak veya tedavisini planlamak amacı ile kullanılamayacağı gibi, bu kararı sizin için en uygun şekilde; sizi muayene eden doktorunuz yapabilir.

23.12.2020 - 271

Doç. Dr. Hatice Yılmaz Doğru Diğer Yazıları
Sigara ve gebelik
Sigara ve gebelik
Gebelikte ultrasonografi ne zaman ve neden?
Gebelikte ultrasonografi ne zaman ve neden?
Menopoz
Menopoz
Tüm Yazıları

SAĞLIK HABERLERİ Tüm Haberler Sağlık Haberleri Rss
Son dakika haber! Koronavirüs salgınında can kaybı 33 bin 702'ye yükseldi
6 aylık bebekten portakal büyüklüğünde kist çıkarıldı
Koronavirüsün yüzeylerden bulaştığı iddiası
Türk hekimler yapılmayanı yaptı! 15 saniyede idrardan korona testi
Kovid-19 atlatan ve rahatsızlıkları sürenlere ramazan tavsiyeleri
Parkinson hastalığında patlama yaşanacak Türkiye'de her yıl 10 bin kişi Parkinson oluyor
Virüs sayılarının arttığı sanayi kentinde vatandaşlara Ramazan çağrısı
Pandemide oruç tutanlara beslenme önerileri
Koronavirüs salgınında İstanbul uyarısı: "İstanbul'da virüsü kapmama şansınız çok düşük"
ESKİŞEHİR - Ramazan ayında sağlıklı uyku için "1-2 saat kadar erken yatın" önerisi
Ramazan'da bağışıklık sistemini güçlü tutmak için 8 öneri

FOTO GALERİ Tüm Foto Galeriler
Meksika
Meksika'nın Kim Kardashian'ı kalça büyütme ameliyatı sonrası hayatını kaybetti
Diş Fırçanızı Karanlık Yerde Tutuyorsanız Dikkat! Tehlike Saçıyor
Diş Fırçanızı Karanlık Yerde Tutuyorsanız Dikkat! Tehlike Saçıyor
Yumurtayı Pişirmeden Önce Yıkamak Ne Kadar Doğru?
Yumurtayı Pişirmeden Önce Yıkamak Ne Kadar Doğru?
Kan Lekeli Yumurta Yenir mi?
Kan Lekeli Yumurta Yenir mi?

SAĞLIK VİDEOLARI Tüm Videolar
Sağlık Video Bitkiler Sağlıklı Yaşlanmayı Destekliyor
Bitkiler Sağlıklı Yaşlanmayı Destekliyor
Sağlık Video Göziçi İğne Nedir? Neden Yapılır? İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Göziçi İğne Nedir? Neden Yapılır? İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Sağlık Video Yakını Görememe ve Tedavisi İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Yakını Görememe ve Tedavisi İzmir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Sağlık Video Botoks Nedir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi
Botoks Nedir Kaşkaloğlu Göz Hastanesi

 

[Hata Bildir]