Saplantı - Zorlantı Bozukluğu

Saplantı - Zorlantı Bozukluğu

Saplantı; İrade dışı gelen, bireyi tedirgin eden benliğe yabancı, bilinçli çaba ile kovulamayan, yineleyici düşünce, dürtü ya da düşlemlerdir. Zorlantı; Çoğu kez saplantılı düşünceleri kovmak için yapılan, irade dışı yinelenen hareketlerdir.

Saplantı Zorlantı Bozukluğu Nedir?

Saplantı ve zorlantıların birlikte görüldüğü bir ruhsal hastalıktır.

Saplantı;

İrade dışı gelen, bireyi tedirgin eden benliğe yabancı, bilinçli çaba ile kovulamayan, yineleyici düşünce, dürtü ya da düşlemlerdir.

Zorlantı;

Çoğu kez saplantılı düşünceleri kovmak için yapılan, irade dışı yinelenen hareketlerdir.

Ne Tür Saplantılar Görülüyor?

Bulaşma, kuşku, dinsel, hastalık, sayma, simetri, kötülük yapma, cinsel ve kontrolü kaybetme saplantıları vardır. Yeni saplantı kıskançlık. En sık bulaşma saplantısı ve temizlik, kontrol etme ve sayma zorlantısı görülür. Buna bağlı olarak aşırı temizlik ve titizlik dikkati çeker.

Ne Tür Zorlantılar Görülür

Temizlik, kontrol sayma zorlantısı görülür. Buna bağlı olarak aşırı temizlik ve titizlik dikkati çeker. Hastaların çoğu kuşkularını ve değişik saplantılarını yakınlarına tekrar tekrar sorarak çevrelerini yıldırırlar.

  • Kirlilik,
  • Temizlik,
  • Zarar vereceği,
  • Kontrol,
  • Cinsel,
  • Saldırgan,
  • Dinsel,
  • Mükemmeliyetçilik,
  • Sayma Biriktirme,
  • Alışveriş.

Saplantı - Zorlantı Bozukluğunun Obsesyon ve Kompulsiyonlar Dışındaki Klinik Özellikleri Nedir?

Bu hastalar; düzenli, titiz, aşırı kontrollü ve kuralcıdırlar. Hareketlerinde aşırı tereddüt ve kararsızlık vardır. Saplantı ve sıkıntı verdiğinden, zorlantılarını da yerine getiremeyince daha çok sıkıntı duyduklarından bahsederler. Saplantılar anksiyeteyi arttırırken, zorlantılar anksiyeteyi azaltırlar.

Sürekli tereddüt ve kararsızlık dikkati çeker. Sanki her düşüncenin bir olumlu, bir de olumsuz yanı vardır. Hastaların çoğu kuşkularını ve değişik saplantılarını yakınlarına tekrar tekrar sorarak çevrelerini yıldırırlar.

Hareket:

Hasta, hastalık arttıkça günün büyük bir kısmını zamanla kalıplaşmış, törensel (rituel) nitelik kazanmış hareketleri yinelemekle geçirir. Örneğin temizlik saplantısı olan hasta eşinin erkenden evden gitmesini isteyebilir.

Fizik ve Fizyolojik Belirtiler:

İleri derecede el yıkamalarda ellerin derisinde bol sabun ve deterjan izleri, hatta yaralar görülebilir.

Halk arasında uğur gibi davranışlarda sanki saplantı gibi değil mi?

Sık Görülen Bir Hastalık mı?

Hastalık çoğunlukla; 18-25 yaşları arasında başlamakla birlikte; küçük çocukluk yaşlarında bile başlayabilir. Prevalansı:% 2,5-3, kadın erkek oranı 3/2 dir.

Hastalığın Oluş Nedeni Ne?

  • Serotonin,
  • Kalıtımsal,
  • Aile içi öğrenme ve etkilenme,
  • Anal dönem/tuvalet eğitimi döneminde aşırı denetlenme ve zorlanma,
  • Davranışçı görüşe göre belli sorunlara bağlı sıkıntıyı azaltma için bulunmuş ve zamanla koşullandırılmış davranış kalıpları,
  • Bilişsel görüşe göre düşlediği şeylerin yaşamında gerçekleştiğini görünce aşırı sorumluluk duyma ve suçluluk duyguları.

Bazı Evhamlar Ya da Kafamıza Takılan Düşünceler Nedeniylede Bizde de Saplantı Zorlantı Bozukluğu Olabilir mi?

Saplantı-zorlantı bozukluğunda belirgin sıkıntıya neden olan, zamanın boşa harcanmasına yol açan (günde bir saatten fazla), ya da kişinin günlük olağan işlerini önemli ölçüde bozacak obsesyonlar ya da kompulsiyonlar vardır. Hastaların%10-15’inde sadece obsesyonlar bulunur.

Hastalığın Klinik Seyri Nasıl, Hasta Bu Hastalıkta Ne Yapıyor?

Hastalık;% 50-70 gebelik, cinsel bir sorun, yakın ölümü vs. ile başlar. Süregen ve inatçı bir hastalıktır. Yıllarca çabaladıktan sonra hekime başvururlar. Son yıllarda çok ağır belirti gösterenlere obsesif-kompulsif psikoz tanısının konması gerektiği de ileri sürülmüştür. Hacı hoca ya da giden az değil. Hastalık;%20-30 belirgin düzelme,%40-50 orta düzelme gösterir,%20-40 kalır ya da artış gösterir.

  • Çocuklukta başlamış ise
  • Kompulsiyonlar ileri derecede anlamsız ise
  • Hastaneye yatmayı gerektiriyorsa
  • MDE varsa
  • Sanrısal inanç, yüklü düşünce varsa
  • Şizotipal kişilik özellikleri varsa prognoz kötüdür.

Obsesyonel içeriğin prognoz ile ilgisi bildirilmemiştir. Epizodik semptomlarlar, ortaya çıkaran etken varsa, mesleki veya toplumsal sorunlar az ise prognoz iyidir.

Kompulsiyon Özelliği Gösteren Diğer Bozukluklar Nelerdir?

  • Beden dismorfik bozukluğu (%38 OKB ile birlikte görülür)
  • Anoreksiya nervoza (kaşeksili kompulsiyon nevrozu). Anoreksiya nervoza’da belirtiler benliğe uyumludur.
  • Tik bozuklukları (Tik +OKB da SSRI lar etkisizdir.)
  • Hipokondrizis. Hasta olduğu sanısı vardır. OKB de ise hasta olduğu korkusu vardır.
  • Depersonalizasyon bozukluğu. Hastaların%75-88 inde hastalık öncesi obsesif kompulsif belirtiler vardır.
  • Alkol kötüye kullanımı,
  • Patolojik kumar oynama,
  • Trikotillomani,
  • Onikofaji.

Nasıl Tedavi Ediyorsunuz?

I. Davranışçı Yöntemler:

Sistematik duyarsızlaştırma, üstüne gitme, imgelemde üstüne gitme, ters niyetlenme (obsesyonları, kaygı düzeylerini azaltırlar), tepki geciktirme (ritüelleri azaltır), katılımcı model oluşturma (tedaviye uyumu arttırır).

Bilişsel Tedaviler:

Amaç: düşünceleri gerçek gibi algılamayı azaltmak.

II. Psikofarmakoterapi:

Tedavi basamakları şu şekildedir: Orbitomedial lökotomi veya anteriör kapsülotomi

23.06.2010 - 1390

Prof.Dr. Ahmet Ertan Tezcan


Yazarın Yazdığı Tüm Makaleler
Yazarın Yazdığı Tüm Makaleler İçin Tıklayınız.
Saplantı - Zorlantı Bozukluğu Konusunda Ziyaretçi Görüşleri

Ebru Pekin dedi ki;
net'e göz atarken tesadüf bu ya sizin sayfanız gözüme çarptı.böyle bir hizmetin oluşu beni gülümsetti.bi an kendimi birebir terapide gibi hissettim aynam oldu.ama yinede kendime şu soruyu sormadan geçemedim. depresyon ve saplantı(zorlantı bozukluğu) her ikisininde oluşumları etkilerini okudum .her ikisinede yatkın buldum kendimi.tıp olarak teşisi konulan hangi tanıdayım bilmiyorum ama bugünümü atlıyarak,yarınımı dünle yaşamaktan yoruldum.ilaç da alamıyorum.saniyede beynimde fırtınalar koparken 1dk snr hiç birşey olmamış onu yaşamamışım gibi olmaktan yoruldum..en azından etkilerini bilmem iyi oldu kendimi suçlamaktan vazgeçtim:)Saygılarımla.
30.03.2011

Siz de Görüşünüzü Yazın
Bu kısma sadece yorumlar yazılabilir.Soru sormak istiyorsanız buraya tıklayın.
Adınız Soyadınız:          Email Adresiniz:
Yorumunuz:
 
Resim kontrol
İlgili Diğer Yazılar
Arkadaşa Danışmak ile Psikoloğa Danışmak Arasındaki Farklar
Arkadaşa Danışmak ile Psikoloğa Danışmak Arasındaki Farklar
Şizofrenide Bilinmeyen Genler Ortaya Çıktı
Şizofrenide Bilinmeyen Genler Ortaya Çıktı
Yaz Tatilinde Çocuklar İçin Aikido
Yaz Tatilinde Çocuklar İçin Aikido
Psikiyatri Hastalarına Sporla Terapi
Psikiyatri Hastalarına Sporla Terapi
Ergenlikte İletişim Sorunları Nasıl Çözülebili​r?
Ergenlikte İletişim Sorunları Nasıl Çözülebili​r?
Konuyla İlgili Sorular
İlgili Forum Konuları
BU SAYFAYI PAYLAŞFacebook'ta paylaş

SAĞLIK HABERLERİTüm HaberlerSağlık Haberleri Rss

FOTO GALERİTüm Foto Galeriler
Bayramda Tatlıya "Dur" Demenin 7 Yolu
Bayramda Tatlıya "Dur" Demenin 7 Yolu
Burun Estetiği Olurken Bunlara Dikkat Edin!
Burun Estetiği Olurken Bunlara Dikkat Edin!
Kalp Hastaları Bayrama Dikkat!
Kalp Hastaları Bayrama Dikkat!
Kalori Yaktıran Besinler
Kalori Yaktıran Besinler

SAĞLIK VİDEOLARITüm Videolar
Kepçe Kulak Ameliyatı İçin En Uygun ZamanKepçe Kulak Ameliyatı İçin En Uygun ZamanKatarakt Ameliyatı Hakkında Bilmeniz GerekenlerKatarakt Ameliyatı Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Hipertansiyon Hakkında Bilinmeyenler!Hipertansiyon Hakkında Bilinmeyenler!Diş Beyazlatma Ne sıklıkla Yapılmalıdır?Diş Beyazlatma Ne sıklıkla Yapılmalıdır?

 

[Hata Bildir]